LUIDER!
[voor de mensen achterin]

Koleka Putuma
Over de Auteur

Koleka Putuma (1993) is dichter, performer en theatermaker. Ze bestormde de Zuid-Afrikaanse literaire wereld met haar debuutbundel Collective Amnesia (Uhlanga 2017), die direct na verschijning een bestseller werd. Putuma wordt gezien als de belangrijkste jonge stem in de Zuid-Afrikaanse poëzie. Ze behoort tot een generatie die geen herinneringen heeft aan de apartheid, maar wel zelf nog dagelijks te maken heeft met de consequenties en repercussies. Haar poëzie is gedurfd en inventief, niet alleen in onderwerp en in taal, maar ook in de vorm van de gedichten, die soms maar één regel lang zijn. Ze is de eerste winnaar van Zuid Afrika’s Poetry Slam-kampioenschap.

(naar Howl van Allen Ginsberg)

 

ik zag de grootste geesten van mijn generatie
die de bladzijden van het paradijs verloren ontheiligden
om zichzelf te vinden
die de bijwerkingen van het bantoe-onderwijs ondervonden
die solliciteerden op banen waarvoor ze niet hadden geleerd
die koloniale standbeelden met hun uitwerpselen beplakten
die soms dezelfde neerdrukkende altaren bouwden om elkaar te onderdrukken
die de arbeid van transactivisten gebruikten om transfobe bewegingen te mobiliseren
die ongeschreven memoires gebruikten om het curriculum en zijn grondleggers te lynchen
die strijdliederen zongen met dezelfde houding als hun overgroot en betovergroot
die uit volle borst uit het blauw van je moeders spleet1 scandeerden
met monden als prikkeldraad, als waterkanon, als handgranaten versus ontblote borsten
tegenover de gewapende politie, en een geplunderde staat gerund door een verkrachter die
werd opgevolgd door de moordenaar van de mijnwerkers in Marikana2
die vroegen waarom? veel vaker dan wat?
die de grondwet herschreven met hun middelvinger
die contranarratieven gebruikten als kogelvrij vest
die het midden stand lieten houden in het post-nu
die het lef hadden en gebruikten om te dromen
en hun woordenschat en streektaal cultiveerden #tofuckshitup
die godslasterlijkheden hashtagden en pausen lieten opletten
die politici verantwoordelijk hielden
die bestonden uit tegenstrijdigheden en complexiteiten
die, bijvoorbeeld, alles queerden behalve hun politiek en privileges
die hun huishoudhulp onderbetaalden en pleitten voor het insourcen van arbeidskrachten
die pas aan het einde van het volkslied in de houding gingen staan
die het volkslied dwongen hun namen uit te spreken, plus de vertalingen
die gevangenissen omtoverden in musea van gerechtigheid
die parlementaire hoogwaardigheidsbekleders veranderden in sukkels en sugar daddies
die theorieën overnamen die ze niet begrepen, om zichzelf te begrijpen
die systemische onrechtvaardigheid erfden inclusief het spervuur
die nu eens kroeshaar hadden en dan weer weaves
die met hun poesjes tegen uitpuilende portemonnees aanschuurden in Cocos en Taboo
en overdag medicijnen studeerden en de mis bijwoonden
die niet [een van beiden] [of] waren
die witte mensen in dashiki’s en met dreadlocks leerden
om op de graven van hun eigen voorouders te pissen
die bestonden uit tegenstrijdigheden en complexiteiten
die, bijvoorbeeld, zwarte kinderen grootbrachten die met Elsa in Frozen dweepten
en voor diezelfde kinderen zwarte poppen met afro’s kochten
die blond haar en blauwe ogen naar de marge verwezen
wiens namen voluit werden genoemd
en alleen uitgesproken om het lef op te brengen voor verdere interactie
die pleitten voor landonteigening zonder compensatie
en bruiloften vierden op Gestolenbosch-Wijnlanden-van-Oplichters-en-Kolonisten-Kut-Brouwsels
die een revolutie gebaseerd op herziene Rivonia3-transcripten romantiseerden
die elkaar online volgden vanwege de drek, op hun moeders graven en
op alles wat te kostbaar is om te verliezen en te verspelen
die verloren
die liefhadden
die kinderen verwekten voor wie ze geen geld hadden
die die kinderen door hun ouders lieten opvoeden, grootbrengen, berispen, om
de cyclus van kinderen opgevoed door grootouders in stand te houden
die met pensioengeld en gebeden naar school werden gestuurd
die vaker werden geprofileerd dan gezien
die werden opgevoed met slaag en indoctrinatie en verwaarlozing
die in therapie gingen om de cyclus van slaag en indoctrinatie en verwaarlozing te doorbreken
die hun handen omhooghielden om ongewapend te lijken
die gewapend leken met hun capuchon over hun hoofd
die hun reet afveegden met krantenpapier in latrines en
in rdp-huisjes4, gebouwd lang nadat de belofte was verstreken
die met veel theater en een ontwrichtend decorum het parlement bezetten
die zich aan protocollen hielden die hen niet erkenden
die leefden alsof ze onoverwinnelijk waren
die werden behandeld alsof ze onzichtbaar waren
die met Nervous Conditions5 kampten vanwege The Quiet Violence of Dreams6
die lazen
die schreven
die rellen schopten
die protestoptochten organiseerden
die ertoe deden
die leefden
die liefhadden
die liefhadden
die liefhadden

 

1 ‘Uit die blou van onse hemel’: eerste regel van ‘Die Stem’, het volkslied van Zuid-Afrika in de apartheidsjaren. De eerste vier regels van ‘Die Stem’ zijn nog altijd onderdeel van het meertalige, officiële volkslied, ‘Nkosi sikelel’ iAfrika’. ‘Msunu’ is Zoeloe.
2 In Marikana vond op 16 augustus 2012 een bloedbad plaats toen tientallen mijnwerkers, die staakten voor meer loon, werden gedood door de politie.
3 Tijdens het Rivoniaproces, dat plaatsvond tussen 9 oktober 1963 en 12 juni 1964, werden enkele belangrijke kopstukken en vrijheidsstrijders van het op dat moment clandestiene ANC tot levenslang veroordeeld, onder wie Nelson Mandela.
4 RDP: ‘Reconstruction and Development Programme’. Omvangrijk regeringsprogramma, geïmplementeerd in 1994, met als doel de aanpak van de massieve sociaaleconomische ongelijkheid veroorzaakt door het apartheidsbeleid, en vooral gericht op woningbouw, landhervorming, gezondheidszorg, sanitaire voorzieningen, schoon drinkwater, infrastructuur en elektriciteit. RDP-huizen zijn veelal eenvormige, uiterst kleine en eenvoudige woningen, niet zelden van slechte kwaliteit.
5 Roman van de Zimbabwaanse auteur Tsitsi Dangarembga.
6 Roman van de Zuid-Afrikaanse auteur K. Sello Duiker.

Koleka Putuma
Vertaald door Alfred Schaffer
Video
Delen

Uw naam

E-mail

Naam ontvanger

E-mail adres ontvanger

Uw bericht

Verstuur

Share

E-mail

Facebook

Twitter

Contact

Verstuur

Aanmelden

Meld aan

E-card

Uw naam

Uw e-mail adres

Naam ontvanger

E-mail adres ontvanger

Uw bericht

Verstuur

1